Met de stok op pad

Met de stok op pad


De marskramer ging met de Goa-stok in de hand van deur tot deur om op straat kleine goederen te verkopen.
De meeste marskramers kwamen vroeger uit Duitsland en dan vooral uit Westfalen.
In het Westfaalse Munster staat een beeld van zo`n kiepkerel.
De kiepenkerels of kiepenkerl werden vernoemd naar het Duitse ‘kiepe’; dit is een soort draagmand die op de rug gedragen werd.
Vooral in de dorpen en langs de afgelegen boerderijen op het platteland brachten ze de kiepenkerls hun koopwaar en kleinigheden aan de man.
De marskramer droeg zijn koopwaar gewoonlijk mee in een grote korf of mand die aan een paar riemen over zijn schouders hingen. Deze korf of kiep was meestal ruim gevlochten van wilgentakken, zodat alle koopwaar goed zichtbaar was. En naar aanleiding van die kiep of kiepe kreeg de koopman, ook wel omloper genoemd, al gauw de naam van ‘kiepkerl’.
Tot slot wil ik u de hozzenkremer (kousenkoopman) ook nog even noemen.


HET ALLEDAAGSE LEVEN
De gewone man gebruikte de Goa-stok om zondags naar de kerk en op visite te gaan. Ook ging de Goa-stok mee naar de jaarmarkt en de kermis.
Had men een feestje, dan ging de Goa-stok ook mee en natuurlijk droeg men het beste pak met een pet (voor het gewone volk) of hoed (voor ‘meneer’).

GEDICHT IN ’T TWENTSCH

Een stok om te goan (gaan).
Nen steun veur aj wilt goan,
Of aj gevoar van oe of wilt sloan.
Al is `t er gineen in de weg of steg,
`t is oen kameroad op oen`n weg.
Hee is dreejt en vormt deur `t leem,
den vorm hef`n kamperfoelie `m gemn.
Zoonder den was den stam stie en recht
Noa is de vorm deur`n kamperfoelie op`legd.
“t is nen spriaal de opwaarts geet,
want verget dat bie dissen stok ok neet.
Kiek efkes um meer vaak veuoet
Dan komt `t leemn `t beste oet.

VERTALING
Een stok om te gaan.
Een steun voor als je wilt wandelen,
of als je het gevaar van je af wilt slaan.
Ook al is er niemand op straat of steeg,
het is je kameraad op je weg.
Hij is gedraaid en gevormd door het leven,
deze vorm heeft hem de kamperfoelie gegeven.
Zonder die was deze stok stijf en recht,
nu is deze vorm hem door de kamperfoelie op gelegd.
Het is een spiraal die opwaarts gaat,
Want vergeet dat bij deze stok ook niet.
Kijk even achterom maar vaker vooruit,
dan komt het leven het beste uit.